Lithium-ion batterijen worden gepresenteerd als de motor van de energietransitie: ze drijven elektrische auto’s aan, slaan zonne-energie op en maken draadloos werken mogelijk. Maar hoe groen is deze technologie werkelijk? Wie de hele keten bekijkt, van mijnbouw tot afvalverwerking, ziet een genuanceerder beeld, met milieukosten én brandrisico’s die in Nederland steeds zichtbaarder worden.
De grondstoffen voor lithium-ion batterijen, zoals lithium, kobalt en nikkel, worden gewonnen onder omstandigheden die ecologisch en sociaal onder druk staan. Lithiumwinning in Zuid-Amerikaanse zoutvlakten legt beslag op schaars water, kobaltwinning wordt in delen van Congo in verband gebracht met slechte arbeidsomstandigheden, en mijnbouw betekent vrijwel altijd ingrepen in bodem en landschap. De snel groeiende vraag naar batterijen vergroot die druk verder.
In Nederland wordt maar een beperkt deel van de lithium-ion batterijen gescheiden ingezameld: uit verkennend onderzoek in opdracht van de branche blijkt dat circa een kwart apart wordt ingezameld en het overige deel verkeerd eindigt: in restafval, verpakkingsafval of oud papier. Daarmee gaan waardevolle grondstoffen verloren, en belangrijker: elke batterij in de verkeerde afvalstroom is een potentiële ontstekingsbron.
Afvalverwerkers zien de gevolgen dagelijks. Volgens afvalverwerker Attero zijn lithium-ion batterijen een toenemende oorzaak van branden in de afvalketen, en de NOS meldde op basis van branchecijfers tientallen branden per jaar alleen al in vuilniswagens. Eén beschadigde cel kan genoeg zijn om thermal runaway te veroorzaken, met giftige rook en vervuiling van lucht en bodem als gevolg.
Het eerlijke antwoord is genuanceerd. In de gebruiksfase leveren batterijen aantoonbare winst op: minder directe uitstoot bij vervoer en energieopslag. Daar staan reële kosten tegenover in de productie- en afvalfase. Lithium-ion is daarmee geen groene heilige graal, maar een technologie die alleen duurzaam wordt met een sluitende keten: goede inzameling, veilige opslag en verwerking, en brandpreventie op de plekken waar het misgaat.
Hier raakt de milieudiscussie aan ons vakgebied. Een lithium-ion brand die niet of laat wordt onderdrukt, vernietigt niet alleen de batterij en de recyclebare grondstoffen daarin, maar veroorzaakt ook rook- en bodemvervuiling en schade aan omliggend materieel. FireBlock Lithium Gel is ontwikkeld om beginnende lithium-ion branden te koelen, af te dekken en herontsteking te beperken, met een non-toxische en biologisch afbreekbare samenstelling. De 9L-blusser is getest volgens de Europese norm EN 3-7 (BSI-testrapport) en de 6L- en 9L-blussers doorstonden de lithium-ion batterijbrandtest volgens NTA 8133 bij een onafhankelijk, geaccrediteerd laboratorium. Voor opslag- en verwerkingslocaties zijn er daarnaast systeemoplossingen, zoals suppressiesystemen voor batterijcompartimenten en de Lithium Battery Vault voor de veilige opslag van (beschadigde) accu’s.
Zo blijft een incident klein, blijft de batterij waar mogelijk recyclebaar en blijft de schade aan de omgeving beperkt. Dat is precies de schakel tussen veiligheid en duurzaamheid.
Wilt u weten wat dit betekent voor uw opslag, werkplaats of afvalstroom? Neem contact op voor een advies of demo, of vind een partner bij u in de buurt.
